Alette: ‘Je leven wordt een stuk beter als je stopt met energie steken in dingen die nergens toe leiden.’
Hoe omschrijf je je kwetsbaarheid/aandoening en hoe kwam die voor het eerst tot uiting?
Ik lijd aan een bipolaire stoornis. Deze kwam voor het eerst tot uiting toen ik 15 was.
Hoe beleefde je het feit dat je door je kwetsbaarheid anders was dan anderen?
Als niet leuk.
Hoe was het voor je om hulp te krijgen?
In eerste instantie een opluchting. In tweede instantie ervoer ik de zogenaamde ‘hulp’ als een extra last. Nu ben ik wel blij met mijn psychiater.
Hoe noem je jezelf: iemand met psychiatrische ziekte, client, patiënt, iemand met een kwetsbaarheid, chronisch zieke, of iets anders. Hoe is dit om je zo te noemen?
Ik heb het meestal over een psychiatrische aandoening.
Vind je dat je een minder leuk leven hebt door je kwetsbaarheid?
Dat weet je natuurlijk nooit. Ik heb geen betaalde baan, geen kinderen, en ik heb veel naars meegemaakt binnen de psychiatrie. Maar wie zegt, wat voor leven ik zou hebben gehad zonder deze kwetsbaarheid. Je kunt het niet bewijzen, maar ik heb het vermoeden dat sommige dingen die ik heb moeten meemaken vanwege de bipolaire stoornis, een positieve uitwerking hebben gehad op andere levensgebieden. Bijvoorbeeld hoe ik met mannen omga, en de relatie met mijn vader. Ik ga daar verder niet op in want dat vind ik te persoonlijk.
Wat betekent acceptatie voor jou?
Acceptatie wil voor mij zeggen, dat ik besef dat dit de situatie is van waaruit ik moet opereren, en dat ik geen energie meer steek in het veranderen van de situatie. Met ‘dit’ bedoel ik dan: in de Wajong met zo nu en dan een episode.
Zou acceptatie jou helpen om beter met je kwetsbaarheid om te gaan?
Acceptatie helpt zeker. Bepaalde grenzen zoek ik niet meer op.
Is acceptatie iets wat je kunt doen, of overkomt het je?
Het is iets wat je kunt doen. Accepteren is een werkwoord.
Is acceptatie iets om naar te streven?
Ja, je leven wordt een stuk beter als je stopt met energie steken in dingen die nergens toe leiden. De vraag is alleen, hoe je weet wat bij jou nergens toe leidt. Volgens mij komt het inzicht daarin met de jaren.
Zou je kwetsbaarheid een rol moeten spelen of heeft het een rol gespeeld bij het al dan niet nemen van kinderen?
Ja, toen ik 26 was wist ik al dat ik beter geen kinderen kon krijgen. Ik heb mijn partner er op uitgezocht. Die wil ook geen kinderen. Ik vind trouwens dat iedereen zelf de afweging moet maken.
Wat zijn voor jou dingen die je wel kunt verbeteren en dingen die je niet kunt verbeteren?
Dingen die ik nog kan verbeteren, zijn volgens mij omgaan met emoties, met name boosheid. Wat ik niet kan verbeteren, is dat ik van tijd tot tijd een manische of depressieve episode zal krijgen.
Als je nu kijkt: In hoeverre ‘vecht’ je dan tegen je kwetsbaarheid en in hoeverre accepteer je je kwetsbaarheid?
Ik heb niet het idee dat ik ertegen vecht. Ik probeer een zo goed mogelijk leven te leiden vanuit de gegeven situatie.
Wat zijn blokkades of dingen die juist helpen om te accepteren bij jou?
Wat ik heel erg vind is dat ik mijn hele leven afhankelijk zal zijn van een uitkering. Dat vind ik heel moeilijk te accepteren. Soms raak ik toch weer in een bui dat ik denk: ‘Zal ik betaald werk zoeken’ , terwijl het afdoende is bewezen dat ik dat niet aankan.
Wat mij helpt, is omgaan met vrienden en vriendinnen die mij nemen zoals ik ben.
Helpt het je te vergelijken met anderen die het slechter hebben?
Ik kan, als ik iemand zie die helemaal onder de pillen zit, wel erg blij zijn dat dat bij mij niet meer het geval is. Verder ben je in Nederland met een uitkering, al een stuk rijker dan een groot deel van de wereldbevolking. Verder heb ik lichamelijk nooit iets. Dit in tegenstelling tot sommige van mijn vriendinnen. Dan ben ik daar wel blij om. Het antwoord op deze vraag is dus: ja.
Hoe heeft je leefomgeving of de samenleving invloed op het accepteren van je kwetsbaarheid?
Het is eerder andersom. Het valt mij op dat hoe meer je zelf je situatie accepteert, hoe makkelijker je erover communiceert met anderen.
Zou je naar anderen open moeten zijn over je aandoening?
Dat moet iedereen zelf weten.
Moet je ernaar streven om ‘normaal’ te worden?
Ik ben acht jaar draaideurpatient geweest. Dat houdt in de praktijk in, dat je maar niet meer op een sport of een zangkoor gaat, omdat je weet dat je halverwege het seizoen toch uitvalt. Het betekent dat je geen huisdier kunt nemen, geen vakantie kunt boeken, geen vriendschappen kunt opbouwen, geen gezonde relatie kunt opbouwen enzovoorts. Je leeft in de twilight zone.
De laatste zes jaar ben ik redelijk stabiel. Ik heb bijna vier jaar een stabiele relatie met een leuke kunstenaar van mijn eigen leeftijd, die vanwege zijn schizofrenie ook jarenlang in een dergelijke twilight zone heeft geleefd, maar met wie het nu ook aanmerkelijk beter gaat dan vroeger. Wij kunnen intens genieten van het normale leven: op vakantie gaan, vrienden uitnodigen, in het huis klussen, naar verjaardagen, buurtborrels, boekpresentaties en babyshowers gaan, onze ouders bezoeken. Wij streven inderdaad naar een zo normaal mogelijk leven. We hebben onlangs twee poezen genomen. Dat voelt erg goed.
Ik denk dat iedereen die zwaar in de psychische shit zit, wel graag wat normaler wil worden.
Wat kun je een ander, in ongeveer in dezelfde omstandigheden, maar met minder ervaring, leren over dit onderwerp?
Dat als het acht jaar kut gaat, dat dat niet zegt dat het altijd zo blijft. Ook niet als de psychiater je vertelt dat je problemen het gevolg zijn van een chronische psychiatrische aandoening.
Verder, dat herstel in mijn opinie niet zozeer bewerkstelligd wordt door ingrijpen van buitenaf, maar door acceptatie van binnenuit. Mensen willen wel graag dingen actief oplossen, maar soms is niets doen net zo goed als iets doen. Tijd doet ook een hoop.
Alette